การผ่าตัดสายตาสั้น สายตายาว สายตาเอียง โดยวิธีเลสิค

อาจารย์นายแพทย์จักรี หิรัญแพทย์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์นายแพทย์สุเรนทร์ วิริยะเสถียรกุล

คอยพบกับศูนย์เลสิค ภาควิชาจักษุวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ซึ่งจะเปิดทำการ ประมาณเดือน มกราคม 2545

หลักการมองเห็นภาพ

การเตรียมตัวก่อนการผ่าตัด

ภาวะผิดปกติของสายตา

การปฎิบัติตนขณะผ่าตัดเลสิค

วิธีการแก้ไขภาวะสายตาผิดปกติ ใครบ้างที่ทำเลสิคได้

คำแนะนำการปฎิบัติตนหลังผ่าตัด

เทคโนโลยี

ผลข้างเคียง

ขั้นตอนการผ่าตัด

ผลแทรกซ้อน

คำถาม- คำตอบ

1. เลสิคคืออะไร
2.เลสิคใช้รักษาอะไรได้บ้าง
3. เลสิคเหมาะสำหรับผู้ใด
4. หลังผ่าตัดแล้วจะต้องใส่แว่นอีกหรือไม่
5. การผ่าตัดเลสิคปลอดภัยหรือไม่ เสี่ยงไหม
6. หลังผ่าตัดเลสิคแล้วจะมีอาการเจ็บหรือไม่

 

หากท่านมีปัญหาสามารถสอบถามได้ที่  ภาควิชาจักษุวิทยา คณะแพทยศาสตร์  มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ อ.หาดใหญ่  จ.สงขลา  90112 โทรศัพท์ / โทรสาร 0 - 7442 - 9619 หรือ E-mail : eye@medicine.ac.th

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

หลักการมองเห็นภาพ

เราสามารถมองเห็นภาพได้เนื่องจากแสงจากวัตถุส่องเข้ามาภายในตา ผ่านกระจกตาและเลนส์ตา แล้วไปรวมภาพที่จอประสาทตา ทำให้เราสามารถมองเห็นภาพนั้น ๆ ได้ แต่หากการรวมภาพนั้นเกิดขึ้น ณ. ก่อนหรือหลังต่อจอประสาทตาก็จะทำให้เรามองภาพไม่ชัดเจนเรียกว่าเป็นสายตาสั้นหรือสายตายาว ซึ่งปัจจุบันสามารถแก้ไขได้ด้วยการใช้เลเซอร์

ภาวะผิดปกติของสายตา
 

สายตาปกติ การรวมแสงที่จอประสาทตาพอดี

	1. สายตาสั้น (Myopia) ผู้ที่มีสายตาสั้นมักมองเห็นได้ชัดเจนเฉพาะภาพที่อยู่ใกล้เท่านั้นส่วนภาพที่อยู่ ไกลจะมองได้ไม่ชัดซึ่งเกิดจากแสงหักเหไปรวมกันก่อนถึงจอประสาทตา สามารถแก้ไขได้โดยใช้เลนส์เว้าวางไว้หน้าตาหรือผ่าตัดปรับความโค้งของกระจกตาใหม่เพื่อถ่างลำแสงออกจะได้ไปรวมแสงกันใหม่ที่จอประสาทตาพอดี
	2. สายตายาว (Hyperopia) เกิดเนื่องจากแสงหักเหไปรวมกัน แล้วไปตกเลยจอประสาทตา สามารถแก้ไขได้โดยใช้เลนส์นูนวางไว้หน้าตาหรือผ่าตัดแก้ไขปรับความโค้งของกระจกตาใหม่ให้มีความโค้งมากขึ้นเพื่อช่วยรวมแสงเข้ามาจะได้ไปรวมกันที่ตรงจอประสาทตาพอดี
	3. สายตาเอียง (Astigmatism) คือภาวะที่แสงไม่รวมเป็นจุดเดียวกัน เช่น แสงที่มาจากภาพในแนวตั้งและแนวนอนหักเหมารวมกันคนละจุดสามารถแก้ไขได้โดยใช้เลนส์ทรงกระบอกวางไว้หน้าตาหรือผ่าตัดเพื่อปรับความโค้งของกระจกตาในแนวตั้งหรือแนวนอนให้เท่ากันและให้แสงหักเหไปรวมกันที่ประสาทตาพอดี
	4. สายตายาวคนสูงอายุ (Presbyopia) เป็นสภาวะที่ความสามารถในการรวมแสงลดลง พบในผู้สูงอายุตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป จะมีอาการอ่านหนังสือหรือดูของใกล้ ๆ ไม่ชัดเจน ในขณะที่มองไกลเป็นปกติ แก้ไขการโดยการใช้แว่นเลนส์นูน ในขณะดูใกล้หรืออ่านหนังสือ เฉพาะความผิดปกติของสายตาในกรณีนี้ที่ยังคงรักษาด้วยแสงเลเซอร์ได้ไม่แน่นอน

วิธีการที่จะทำให้ผู้มีสายตาผิดปกติ สามารถมองเห็นได้ชัดเจนขึ้น โดยทั่วไปใช้วิธีการแก้ไขกำลังการรวมแสง หลักการใหญ่ ๆ คือ ลดกำลังการรวมแสงของตาลงในผู้ที่มีสายตาสั้น และเพิ่มกำลังการรวมแสงของตาในผู้ที่มีสายตายาวโดยกำเนิด

1. แว่นตา (spectacles) เป็นวิธีที่ใช้แพร่หลายและปลอดภัยที่สุด แต่ในขณะเดียวกันมีคนจำนวนมากที่ไม่สามารถใช้แว่นในการแก้ไขปัญหาสายตา ด้วยเหตุผลต่าง ๆ กัน เช่น ในผู้ที่มีสายตาแตกต่างกันมากในแต่ละตา มีความจำเป็นในการประกอบอาชีพหรือเล่นกีฬา

2. คอนแทคเลนส์ (Contach lens) เป็นอีกทางเลือกที่นิยมกัน อย่างไรก็ดีผู้ที่มีคอนแทคเลนส์ จะต้องเพิ่มความระมัดระวังในการรักษาความสะอาด เพื่อหลีกเลี่ยงภาวะแทรกซ้อน เช่น การติดเชื้อที่กระจกตาซึ่งอาจรุนแรงถึงขั้นเสียตาได้ การใช้คอนแทคเลนส์จึงควรได้รับการดูแลจากจักษุแพทย์ นอกจากนี้คนจำนวนมากอาจไม่สามารถใส่คอนแทคเลนส์ เนื่องจากการแพ้คอนแทคเลนส์หรือสารน้ำยาล้างเลนส์ ภาวะบางอย่างก็ไม่เอื้ออำนวยกับการใส่คอนแทคเลนส์ เช่น ที่ที่มีฝุ่น ควันมาก รวมทั้งกิจกรรมต่าง ๆ เช่น ว่ายน้ำ

การผ่าตัดรักษาภาวะสาตาผิดปกติ (Refractive surgery) ได้ถูกพัฒนาขึ้นมา เพื่อแก้ปัญหาให้แก่ผู้ที่ไม่สามารถ (หรือไม่ต้องการ) ใส่แว่นหรือคอนแทคเลนส์จากเหตุผลต่าง ๆ ข้างต้น

3. การผ่าตัดรักษาภาวะสายตาผิดปกติ (Refractive surgery) ได้มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่องมาเป็นเวลาหลายสิบปี จากวิธีกรีดกระจกตา (RK หรือ Radial keratotomy) มาจนถึงการใช้เอ็กไซเมอร์เลเซอร์ (Excimer Laser) ขัดผิวกระจกตาโดยตรงที่เรียกว่า Photorefractive keratectomy (PRK) จนถึงปัจจุบันนี้วิธีที่ปลอดภัยทที่สุดคือ วิธีเลสิค (LASIK)
 
 

วิธี	ความสะดวกในการดูแลรักษา	ความมั่นใจในบุคลิกภาพ	ราคาถูก	ความสะดวกในการใช้งาน	ใช้ได้กับทุกคน	ใช้ได้กับทุกสภาพแวดล้อม	ทัศนวิสัยในการมองเป็นมุมกว้าง
แว่นสายตา	/		/	/	/
คอนแทคเลนส์		/	/				/
LASIK	/	/		/	/	/	/

 
 
 
 
  ใครบ้างที่ทำเลสิคได้
+ ควรมีอายุ 18 ปี ขึ้นไป
+ มีสายตาคงที่หรือเปลี่ยนแปลงไม่เกิน 50 (0.5D) มาประมาณ 1 ปี
+ มีปัญหาเกี่ยวกับสายตาในระดับที่แก้ไขได้ คือ
    - สายตาสั้น 100 ถึง 1800
    - สายตายาว 100 ถึง 700
    - สายตาเอียง 100 ถึง 500
+ ไม่มีอาการบาดเจ็บทางตา โรคตาที่ซับซ้อน โรคเบาหวาน โรคไขข้ออักเสบเรื้อรัง และโรคภูมิแพ้ SLE
+ ไม่อยู่ในระหว่างตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร
 
 
 
 
  เทคโนโลยี

 
 

เทคโนโลยของเราประสานรวมกันเป็นหนึ่งระหว่างเครื่องมือที่ได้รับความไว้วางใจมานานถึงคุณภาพและประสิทธิภาพ โดยเป็นเครื่องใหม่รุ่นล่าสุด(4 ^th generation) จากประเทศเยอรมันนี และทีมจักษุแพทย์จากโรงพยาบาลสงขลานครินทร์ สถานที่สะดวกสบาย ตลอดจนมีการจัดห้องสาธิตและให้ความรู้เกี่ยวกับการผ่าตัด LASIK

ขั้นตอนการผ่าตัด

เนื่องจากขั้นตอนการผ่าตัดไม่ยุ่งยากซับซ้อน โดยทั่วไปมักใช้เวลาทั้งหมดไม่เกิน 30 นาที เริ่มจากใช้เครื่องมือดูดสูญญากาศช่วยยึดตาให้อยู่นิ่ง หลังจากนั้นใช้เครื่องมือแยกชั้นกระจกตา ฝานกระจกตาออกเป็นแผ่นบาง ๆ ต่อจากนั้นจึงยิงเลเซอร์ลงไปบนกระจกตา สุดท้ายจึงนำกระจกตาส่วนที่ฝานออกปิดกลับดังเดิม โดยทั่วไปหลังผ่าตัดเสร็จมักมองเห็นได้ดีพอสมควรทันที
 

แยกชั้นกระจกตา

ยิงเลเซอร์บนกระจกตา

ปิดชั้นกระจกตาเข้าที่เดิม

 

1. การเตรียมตัวก่อนมาตรวจวัดสภาพตาสำหรับทำเลสิค

----

การปฎิบัติตนขณะผ่าตัดเลสิค

1. ขณะเตรียมการผ่าตัดจะมีการทำความสะอาดใบหน้าด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อให้หลับตาเพื่อป้องกันไม่ให้น้ำยาเข้าตา
2. นอนราบและห้ามเอียงศีรษะ ถ้าจะไอ จามหรือเคลื่อนไหวร่างกายต้องบอกแพทย์ก่อนทุกครั้ง
3. ตามองตรง จ้องที่แสงไฟเป้าหมาย เมื่อเครื่องเลเซอร์ทำงานจะมีเสียงดังและอาจมีกลิ่นเล็กน้อย ไม่ต้องตกใจให้มองที่แสงไฟเป้าหมายไว้ตลอดเวลา

----

คำแนะนำการปฎิบัติตัวหลังผ่าตัดเลสิค

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียง หมายถึง อาการที่เกิดขึ้นกับผู้ป่วยส่วนใหญ่หลังจากรักษาด้วยวิธีเลสิค แต่อาการเหล่านี้จะมีอยู่ช่วงแรก ๆ เท่านั้น จากนั้นอาการจะค่อนๆ ดีขึ้นและส่วนใหญ่จะหายเป็นปกติในที่สุด ผลข้างเคียงที่อาจจะเกิดขึ้นหลังจากการทำเลสิค คือการเห็นแสงกระจาย หรือรัศมีรอบดวงไฟในเวลากลางคืน มองเห็นไม่ชัดเจนในที่มืด ซึ่งผลข้างเคียงนี้มักเกิดขึ้นในคนที่มีรูม่านตาใหญ่และมีสายตาสั้นมาก หรือยาวมาก และผลข้างเคียงอีกอย่างคือ ตาแห้ง โดยเฉพาะผู้ที่มีตาแห้งอยู่เดิม และผลข้างเคียงเหล่านี้จะค่อย ๆ หมดไปหลังจากที่ดวงตาคืนสู่สภาพปกติ

เนื่องจากการสมานแผลและเนื้อเยื่อของแต่ละคนไม่เหมือนกัน ผลการรักษาจึงอาจแตกต่างกัน สำหรับบางท่านอาจเหลือสายตาผิดปกติอีกเล็กน้อย

ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะมองเห็นได้ชัดเจนในการทำเลสิคเพียงครั้งเดียว แต่สำหรับบางท่าน อาจต้องมีการผ่าตัดเป็นครั้งที่ 2 เพื่อปรับแต่งและรักษาเพิ่มเติม ซึ่งก็ทำได้ง่าย โดยสามารถทำได้ภายใน 2-3 เดือน หลังจากผ่าตัดครั้งแรก
 
 

ผลแทรกซ้อน

การรักษาสายตาด้วยวิธีเลสิคถือเป็นวิธีการรักษาที่ให้ความปลอดภัยสูง หากมีการแทรกซ้อนเกิดขึ้นก็สามารถแก้ไขด้วยการใช้ยาหรือผ่าตัดถ้าจำเป็น ซึ่งอาการแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้นได้ มีดังนี้

1. การติดเชื้อ (น้อยกว่า 1 ใน 5,000)

เป็นอาการแทรกซ้อนที่พบน้อยมาก แต่ถ้าไม่ได้รับการรักษาทันท่วงทีก็สามารถก่อให้เกิดความเสียหายกับกระจกตาได้ ซึ่งการติดเชื้อนี้มักถูกตรวจพบในช่วงสัปดาห์แรก หลังจากการทำเลสิคและรักษาหายด้วยการใช้ยา

2. ปัญหาในการเปิดกระจกตา (1%)

ในกรณีที่ดวงตาและบริเวณรอบ ๆ ดวงตามีรูปร่างผิดปกติ อาจเป็นอุปสรรคในการเปิดกระจกตา ซึ่งแพทย์สามารถแก้ปัญหาด้วยการปรับเปลี่ยนเครื่องมือหรือวิธีการให้เหมาะสม อย่างไรก็ดี ถึงแม้นจะมีการปรับเปลี่ยนแล้ว กระจกตาที่เปิดอาจยังไม่สมบูรณ์ดีพอ แพทย์จะปิดกระจกตาลงดังเดิม ผู้ป่วยจะมองเห็นชัดในวันรุ่งขึ้น และต้องเลื่อนการทำเลสิคออกไปอีกประมาณ 3 เดือน หรืออาจเปลี่ยนไปใช้วิธีการรักษาอื่นที่เหมาะสม

3. สายตาไม่คมชัด (น้อยกว่า 2 % )

ในบางครั้งหลังการผ่าตัด ผู้ป่วยอาจจะมองเห็นไม่คมชัด เนื่องจากมีฝ้าบาง ๆ ที่กระจกตา หรือสายตาเอียงเล็กน้อย ซึ่งอาการเหล่านี้ส่วนใหญ่จะค่อย ๆ ดีขึ้นในที่สุด

4. การอักเสบ (น้อยกว่า 1%)

คนไข้ส่วนใหญ่หลังจากทำเลสิค มักจะมีการอักเสบเกิดขึ้นเสมอเพราะเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการสมานแผล ซึ่งการอักเสบนี้จะค่อยๆทุเลาลงและหายไปเองโดยไม่ต้องรักษา อย่างไรก็ดีในกรณีที่มีการอักเสบมาก สามารถใช้หยอดตาช่วยบรรเทาอาการได้

5. อาการแทรกซ้อนอื่น ๆ (น้อยกว่า 2%)

นอกจากอาการที่กล่าวมาข้างต้นแล้ว ยังมีอาการแทรกซ้อนอื่น ๆ ที่มีโอกาสเกิดขึ้นได้น้อยมาก เช่น กระจกตาที่เปิดออกเกิดรอยย่นเล็ก ๆ ขึ้น (น้อยกว่า 1 %) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการสมานแผล ปัญหานี้จะหายไปเองภายในเวลา 3-6 เดือน นอกจากนี้เซลล์จากชั้นนอกของกระจกตา (Epithelium) อาจงอกเลยเข้าไปในชั้นกระจกตาที่ทำเลสิคและไปรบกวนกระบวนการสมานแผล (น้อยกว่า 1 %) ซึ่งอาการแทรกซ้อนเหล่านี้แพทย์สามารถแก้ไขให้ดีขึ้นได้ โดยการใช้ยาหรือผ่าตัดถ้าจำเป็น

 
 

คำถาม-คำตอบ

1. เลสิค คืออะไร

*มากกว่า 90 %ของคนที่ผ่าตัดเลสิคไปแล้ว สามารถมองเห็นที่ไกลได้ดีโดยไม่ต้องใส่แว่นตา

*คนที่อายุมากกว่า 40 ปีอาจจะจำเป็นต้องใช้แว่นตาสำหรับอ่านหนังสือ

* ในบางขณะที่ต้องการความคมชัดเป็นพิเศษ เช่น ขณะขับรถตอนกลางคืน บางคนอาจจะต้องใส่แว่นตาในขณะนั้นเป็นครั้งคราว